Cyfiawnder Adferol

Mae dioddef trosedd yn brofiad trawmatig yn aml. Mae llawer o ddioddefwyr yn teimlo bod eu bywyd wedi cael ei droi ben i waered ac nad yw’r hyn a oedd yn normal ac yn gyfarwydd yn teimlo'n ddiogel mwyach. Er bod y broses cyfiawnder troseddol yn ymdrin â'r drosedd, weithiau mae'n gallu gadael y bobl sydd wedi cael eu niweidio'n teimlo nad oes ganddynt reolaeth a bod angen atebion arnyn nhw na ellir eu darparu yn ystod y broses ffurfiol.

Gall cyfiawnder adferol newid hyn

Mae cyfiawnder adferol yn dwyn ynghyd y rheini sydd wedi cael eu niweidio gan drosedd neu wrthdaro a’r rheini a oedd yn gyfrifol am y niwed er mwyn dod o hyd i ffordd gadarnhaol o symud ymlaen. Mae'n  galluogi dioddefwyr i gwrdd â’u troseddwyr neu gyfathrebu â nhw er mwyn egluro effaith wirioneddol y drosedd a gofyn cwestiynau sydd o bwys iddyn nhw. Mae'n helpu i unioni'r niwed a achoswyd gan y drosedd, yn aml trwy ddangos i'r dioddefwr realiti'r troseddwr, ond mae'n rhoi anghenion y dioddefwr uwchlaw popeth arall. Pan fydd trosedd wedi digwydd, gellir defnyddio cyfiawnder adferol i roi cyfle i'r dioddefwr, y troseddwr ac, yn achlysurol, aelodau'r gymuned, ddod at ei gilydd a thrafod sut y gellir unioni'r niwed.

Nid yn unig mae'r broses yn rhoi llais i'r dioddefwyr ac yn eu helpu nhw i gael tawelwch meddwl a symud ymlaen trwy esbonio effaith eu gweithredoedd i droseddwyr; mae hefyd yn annog troseddwyr i dderbyn cyfrifoldeb am eu hymddygiad. Nod hirdymor cyfiawnder adferol yw lleihau trosedd. Mae ymchwil yn dangos bod troseddwyr sy'n cymryd rhan yn y broses cyfiawnder adferol gyda'u dioddefwyr yn llai tebygol o aildroseddu.


Pryd mae cyfiawnder adferol yn cael ei ddefnyddio?

Dim ond pan fydd y troseddwr yn derbyn cyfrifoldeb am y drosedd ac mae'r dioddefwr yn cytuno i ddull adferol y gellir defnyddio cyfiawnder adferol. Gellir defnyddio cyfiawnder troseddol ar unrhyw gam yn y system cyfiawnder troseddol a gellir ei weithredu ar draws pob trosedd. Mae cyfranogiad gan y dioddefwr yn wirfoddol bob tro, yn seiliedig ar ddewis gwybodus y dioddefwr, a chaiff ei weithredu ar gyflymder sy'n addas i'r unigolyn. Nid yw cyfiawnder adferol yn opsiwn hawdd - i lawer o droseddwyr, mae wynebu eu gweithredoedd yn anodd iawn.


Rhagor o wybodaeth

Connect Gwent

Why Me?

Restorative Justice Council